Καληνύχτα και καλή τύχη

Ο Στέλιος Κούλογλου είναι ένας σπουδαίος άντρας. Παρακολουθώντας την ανασκόπηση που προβλήθηκε ως κύκνιο άσμα των 13 χρόνων του Ρεπορτάζ Χωρίς Σύνορα στην κρατική τηλεόραση, έγινε πιο ξεκάθαρο από ποτέ το πόσο πρόσφερε αυτή η εκπομπή στην ενημέρωση και στην ευρύτερη παιδεία όλων μας. Μας το 'κανε «πενηνταράκια», που λέμε... κι όποιος κατάλαβε, κατάλαβε.

Το ΡΧΣ όλα αυτά τα χρόνια κάλυψε μια ευρεία γκάμα θεμάτων, από ιστορία, περιβάλλον, κοινωνία, μέχρι τέχνες και δημοσιογραφική δεοντολογία. Ο εμπνευστής της εκπομπής πέτυχε κάτι φοβερά σημαντικό: έκανε αληθινό, αντικειμενικό ρεπορτάζ, και άφηνε στον αναγνώστη πάντα το δικαίωμα τις κρίσης. Ποτέ ο Κούλογλου δεν χειραγώγησε κανέναν, δεν καπέλωσε κανέναν και δεν προσπάθησε να εκμεταλευτεί την «εξουσία του μικροφώνου», ακόμα κι όταν τον «άδειασαν» από την ΝΕΤ παλιότερα, ή από την ΕΤ1 τώρα. Και ποτέ, μα ποτέ, δεν την είδε μικρός θεούλης.

Όσο για τα επιχειρήματα ότι οι εκπομπές του ήταν τόσο προβλέψιμες όσο τα γουέστερν (στο τέλος πάντα φταίνε οι Αμερικάνοι), τ' ακούω βερεσέ. Το ότι έχουμε καταντήσει να αποκαλούμε γραφικούς και συνωμοσιολόγους όσους αναδεικνύουν το πόσο πηδάνε οι γιάνκηδες τον κόσμο, δεν είναι πρόβλημα δικό τους, αλλά δικό μας. Επίσης, δεν είναι πρόβλημα το να αποκαλύπτουμε την ευθύνη κάποιου που κάνει κάτι άνομο· το πρόβλημα είναι η ύπαρξη και η συντήρηση της ανομίας· και η ανοχή μας σε αυτό. Επίσης, πριν κάποιος σπεύσει να θυμηθεί συγκεκριμένα θέματα ή εκπομπές όπου θεωρεί ότι ακούστηκαν ανακρίβειες, να πω ότι σχολιάζω ανασκοπικά το ύφος ενός ρεπορτάζ που κράτησε 13 χρόνια...

Ο Κούλογλου δημιούργησε συνείδηση σε εκατομμύρια ανθρώπους και σε μια γενιά που έχει όλο και λιγότερη πρόσβαση σε αντικειμενική και ντόμπρα ενημέρωση, παρά την πληθώρα των άχρηστων και κατευθυνόμενων δεδομένων. Σε μια γενιά που καπελώνεται από τους «κανόνες» της ελεύθερης αγοράς, οδηγούμενη σε άκρατο καταναλωτισμό και σε απαξίωση κοινωνικών διεκδικήσεων. Σε μια γενιά που την νεότερη ιστορία της δεν την έμαθε ποτέ [στο σχολείο]. Σε μια γενιά που είναι τόσο εσωστρεφής και αισθάνεται τόσο ανίσχυρη. Σε μια γενιά που δίνει μάχες μόνο με τον εαυτό της, και τις περισσότερες τις χάνει.

Μέσα από την δημοσιογραφική έρευνα του ΡΧΣ μάθαμε ιστορία· μάθαμε πώς ακριβώς διαδραματίστηκαν πολλά κορυφαία γεγονότα των 60's και των 70's, γιατί κατέρρευσαν οι μεγάλες ουτοπίες του 20ού αιώνα, γιατί οι άνθρωποι δεν μαθαίνουν απ' τα λάθη τους και γιατί αυτός ο κόσμος οδηγείται νομοτελειακά στην αυτοκαταστροφή του: γιατί όποιος δεν ξέρει την ιστορία [του κόσμου] του και δεν καταλαβαίνει... "δεν ξέρει που πατάει και που πηγαίνει".

Αλήθεια, υπάρχουν ακόμα κάποιοι στην ΕΡΤ που να μην έχουν καταλάβει το είδος και το μέγεθος της συνεισφοράς του ΡΧΣ σε μια ολόκληρη γενιά;

Όποια κι αν είναι η απάντηση σ' αυτό το εν πολλοίς ρητορικό ερώτημα, η κατακλείδα είναι μία: καλη μας νύχτα και καλή μας τύχη.